Impossible Projects: wat als we financiering anders ontwerpen?

Wat beschouwen we binnen klimaatonderzoek als ‘onmogelijke’ ideeën of projecten om te financieren? En zijn sommige van deze ogenschijnlijk ‘onfinancierbare parels’ echt onmogelijk, of is het ons bestaande subsidiesysteem dat niet is toegerust op plannen die buiten de traditionele financieringskaders vallen maar wel nodig kunnen zijn voor kennisontwikkeling? Het team van Impossible Projects, bestaat uit leden van de Foundation We Are, onderzoekers Mattijs Taanman en Jonas Torrens, en het KIN, onderzocht hoe we dit soort onderzoek kunnen faciliteren en hoe passende financiering eruit zou kunnen zien. Het resultaat is een nieuw rapport waarin het ontwerp- en leerproces wordt beschreven.

In het project ‘Impossible Projects‘ onderzocht een team vanuit het Klimaatonderzoek Initiatief Nederland (KIN), Foundation We Are, Jonas Torrens en Mattijs Taanman, hoe het financieringssysteem voor klimaatonderzoek ruimte kan maken voor meer transformatieve en transdisciplinaire vormen van kennisontwikkeling. Het resultaat is een nieuw rapport waarin dit ontwerp- en leerproces wordt vastgelegd.

Van onfinancierbaar idee naar ontwerpvraag

In plaats van met een traditionele subsidiecall is het project van start gegaan met een open oproep voor zogenoemde “unfundable gems”: ideeën die relevant en waardevol zijn, maar binnen het huidige systeem moeilijk of niet financierbaar blijken.

Er zijn 37 ideeën ingediend via een laagdrempelige audiopitch. Vijf daarvan zijn geselecteerd en verder uitgewerkt door de indieners. In een co-designsessie met een grote groep betrokken stakeholders, zowel onderzoekers als creatieven en financiers, is vervolgens via reversed engineering een omkering gemaakt: niet het idee aanpassen aan de regeling, maar de regeling ontwerpen rond het idee.

Als we dit soort onderzoek wél mogelijk willen maken, hoe zou een passende financieringsvorm eruitzien?

Wat laat het rapport zien?

Het rapport brengt meerdere structurele spanningen in beeld:

Veel transdisciplinair en praktijkgericht onderzoek valt tussen bestaande financieringsstromen.
Procesgericht en langetermijnonderzoek past slecht binnen standaard output- en KPI-logica.
De definitie van wie als ‘onderzoeker’ telt en wat als ‘onderzoek’ geldt, is beperkter dan de maatschappelijke opgaven vragen.

Tegelijkertijd toont het project dat er veel verbeeldingskracht en bereidheid is om anders te denken over financiering. Door open calls, podcasts en co-creatie ontstond ruimte voor nieuwe taal, nieuwe coalities en alternatieve beoordelingscriteria.

Een uitnodiging tot verdere verkenning

Dit project biedt geen blauwdruk, maar een ontwerpbenadering. Het rapport presenteert concrete prototypes, aanbevelingen en mogelijke implementatieroutes. Van kleine experimenten binnen bestaande calls tot systeemniveau-samenwerking tussen fondsen. Deze formats kunnen de komende jaren verder worden ontwikkeld door KIN/NWO and subsidieorganisaties die nieuwsgierig zijn om meer adaptieve manieren van het ondersteunen van transdisciplinair en transformatief onderzoek te onderzoeken. Voor iedereen die betrokken is bij het vormgeven van onderzoeksfinanciering is dit een uitnodiging om mee te denken over wat nu nog ‘onmogelijk’ lijkt. En hoe dat anders kan. Het team van New Ways of Funding gaat door met blootleggen van nog onbekende wensen.

Over deze samenwerking

Looptijd

mei 2025 – Heden

Budget

€ 500 per geselecteerd voorstel

Betrokken partijen

Foundation We Are (Kornelia Dimitrova en Alex Szwaj, Jonas Torrens (Universiteit Utrecht), Mattijs Taanman (Erasmus Universiteit Rotterdam), Stephanie Holst-Bernal (KIN)

Download het rapport