Wie een windmolen of zonnepark in de buurt heeft, ervaart dit soms als overlast. Energiecoöperaties kunnen iets teruggeven: omgevingsbaten die terugvloeien naar de lokale gemeenschap. Omgevingsfondsen zijn daarvoor een zichtbaar instrument: zo’n 30 coöperaties beheren er een, met uitkeringen van tienduizenden tot honderdduizenden euro’s. Bij coöperaties leven vragen over hoe baten worden verdeeld, wie erover beslist en wie ervan profiteert. Universiteit Maastricht en Klimaatstichting HIER brengen beheerders en begunstigden van drie fondsen aan tafel. Op basis van fondsportretten reflecteren betrokkenen op zeggenschap over lokaal opgewekt vermogen en verkennen nieuwe vormen van besluitvorming. Inzichten worden gedeeld met energiecoöperaties in heel Nederland.
Economische transitie: de kosten en baten van (n)iets doen
Hoe ziet een economie eruit die niet afhankelijk is van BBP-groei, maar die welzijn, ecologie en rechtvaardigheid centraal stelt? In dit programma onderzoeken we vanuit de praktijk hoe de fundamenten van ons huidige economische systeem verandering tegenhouden en wat de bouwstenen zijn voor een nieuwe economie. Samen met partners uit wetenschap, beleid, praktijk en maatschappelijke bewegingen werken we aan een agenda voor transitie, waarin kennis actief wordt ingezet om systeemverandering mogelijk te maken.