Werkpakketten ACT

Werkpakket 2: Barrières

Dit werkpakket buigt zich over de vraag welke bestaande juridische, administratieve en financiële barrières de versnelling van rechtvaardige klimaattransities in buurten belemmeren. Hoe kan een gedeeld begrip van deze barrières en (creatieve) inzichten helpen om deze barrières aan te pakken?

De transitie naar een stedelijk klimaatloze samenleving stuit op grote hindernissen op het gebied van financiën, wetgeving en bestuur. Vaak zijn er grote initiële investeringen nodig, maar de huidige publieke en private systemen bieden niet de benodigde financiering – of op een manier die rechtvaardigheid garandeert. Wettelijke en bestuurlijke regels kunnen de implementatie ook vertragen of blokkeren, wat tot ernstige bezorgdheid leidt: gemeenschappen met minder kapitaal of capaciteit lopen het risico achterop te raken. Deze uitdagingen roepen ook vragen op over hoe duurzaam en schaalbaar de huidige strategieën zijn, en wie ze mag vormgeven.

Binnen het ACT-programma helpt dit werkpakket belanghebbenden bij het identificeren en prioriteren van de systemische financiële, juridische en bestuurlijke belemmeringen die zij tegenkomen bij het bevorderen van rechtvaardige klimaattransities op buurtniveau. We combineren academisch onderzoek met praktische kennis en hands-on methoden om lokale actie te ondersteunen.

Update

Uit de eerste bevindingen blijkt dat, hoewel de lokale contexten verschillen, veel belemmeringen gemeenschappelijk zijn. Er bestaan meerdere methoden om deze belemmeringen te omzeilen, maar het toepassen ervan op echte gevallen vereist zorgvuldigheid. Wij beschouwen belemmeringen niet als vaste obstakels, maar als grenzen: dynamische omstandigheden waarmee belanghebbenden kunnen omgaan, prioriteiten kunnen stellen en die kunnen hervormen, zodat ook ver verwijderde of vaak over het hoofd geziene belangen worden meegenomen in de transitie van buurten.

Het werk bestaat uit drie fasen:
– Fase 1: het ontwikkelen van een overzicht van grenscategorieën en praktische methoden om hiermee om te gaan.
– Fase 2: het testen van deze benaderingen in twee buurtcases binnen het ACT-programma, waarbij gemeenschappen worden geholpen om te onderzoeken wat in de praktijk werkt.
– Fase 3: het samenvatten en delen van de lessen in een openbaar toegankelijke tool. Door te laten zien hoe grenzen van invloed zijn op wie er profiteert en wie er wordt uitgesloten, willen we meer inclusieve, effectieve en rechtvaardige stedelijke klimaattransities ondersteunen.

De eerste fase van het project zijn grenzen en samenwerkingsmethoden geïdentificeerd en gecategoriseerd. Deze inspanningen bouwen voort op het werk van collega’s in het ACT-programma, samen met lessen over samenwerkingsmethodologieën (bijv. NECTR) en nauwe samenwerking met verschillende publieke en private instellingen die zich bezighouden met rechtvaardige klimaattransities in Nederland. Ook vindt er onderzoek plaats naar buurtcases waar een straks eventueel bepaalde instrumenten getest kunnen worden en belanghebbenden in de buurt kunnen helpen bij het bevorderen van hun werk.

Contactpersonen: Zac Taylor en Lizet Kuitert

Werkpakket 6: Leren door te doen & Coördinatie

Dit werkpakket onderzoekt hoe je transdisciplinaire leerprocessen effectief kunt faciliteren om transformatie op buurtniveau mogelijk te maken. Ook wordt gekeken naar hoe je dit in een generiek leerproces kunt gieten zodat het straks ook in andere regio’s en buurten inzetbaar is.

In het voorjaar van 2025 vond de eerste ‘Learning Space’ plaats, waarin de meest prangende vragen rond rechtvaardige klimaattransitie in de vier steden zijn vastgesteld door lokaalbetrokkenen.

Contactpersoon: Marc Dijk en Funda Atun