Drie jaar KIN. Drie kartrekkers. Eén missie: de klimaattransitie aanjagen en verankeren.

Transitiemindset

"Bij het KIN was er vanaf dag één enthousiasme en urgentie," vertelt Derk. "Maar we wisten nog niet precies wat de inzet op de klimaattransitie praktisch betekende binnen de context van NWO. Onze transitiemindset is de afgelopen drie jaar ontzettend gegroeid." 

Michiel beaamt dit: "We redeneren nu veel meer vanuit de praktijk. Wie zijn er al bezig met de nodige verandering, waar lopen ze tegenaan en hoe kan de wetenschap hen ondersteunen? Vanuit deze vragen zijn we vernieuwende financieringsinstrumenten gaan ontwikkelen." Volgens Caroline schuilt de kracht van het KIN in de reflectie op dit pionierswerk: "We pakken dit professioneel aan en zijn niet huiverig, maar vooral nieuwsgierig naar de uitkomsten en blijven kijken wat er goed ging of juist de volgende keer beter kan." 

“Mijn hoop en verwachting zijn meer dan uitgekomen,” gaat Derk verder. “Dat we van binnenuit zorgen voor doorbraken die als hefboom dienen voor een transformatieve wetenschap.” 

“Ik hoopte dat we een relevante speler in het kennislandschap zouden worden door wetenschap en maatschappij op een vernieuwende manier te laten samenwerken aan de klimaattransitie. Dat we sneller resultaten konden boeken door lange procedures te voorkomen waarin maatschappelijke partners afhaken en niet gelijkwaardig mee kunnen doen. Dat we de wetenschap echt zouden kunnen inzetten voor het ondersteunen van de transities die keihard nodig zijn,” vertelt Michiel. “Dat is grotendeels gelukt: met de hulp van een grote groep toonaangevende wetenschappers hebben we in korte tijd een goede naam opgebouwd. Ook hebben we veel bereikt, en zijn er al mooie resultaten geboekt. Ik ben enorm trots op hoeveel we gedaan hebben en welke resultaten er al geboekt zijn. Tegelijkertijd blijft het een uitdaging dat we nog relatief kleinschalig bezig zijn. We willen het liefst nog veel meer mensen en middelen mobiliseren.”

"De ambities zijn enorm en daarmee dus ook het ongeduld over de kleine schaal waarop we bezig zijn," vult Caroline aan. "Maar met dit kleine team en budget zijn er al heel wat zaadjes geplant."

Wat blijft je bij na drie jaar KIN?

Wat Derk in drie jaar KIN het meest is bijgebleven, is aan de ene kant de KIN-spirit tijdens teamuitjes, het enthousiasme en de bevlogenheid. Aan de andere kant het moment dat hij in een sessie probeerde duidelijk te maken wat hij bedoelde met transitiemindset en transitiegedrag. "Maar dat is toch simpel, verzuchtte ik,” zo vertelt Derk. “Ik kreeg toen terug: "nee dat is dus niet simpel." Toen werd duidelijk dat we expliciet moeten maken welke stappen en logica in het werken aan transities zit. Dat leidde uiteindelijk tot de Kennis-in-Actie aanpak en de transitieanalyse als methode."

Michiel vult aan: "Voor mij is er geen specifiek moment, maar ik ben mij steeds meer gaan realiseren hoe diep en innig de echte oorzaken van klimaatverandering vervlochten zijn met onze samenleving, het kolonialisme, kapitalisme en zelfs de praktijk van de wetenschap zelf, die helaas ook heeft bijgedragen aan de systemen en manieren van denken waar we nu zo op vastlopen. Tegelijkertijd geeft het mij enorm veel voldoening dat zoveel mensen, die ondanks alle tegenwerking en pessimistische berichten, vol overtuiging werken aan hoe het anders en beter kan." 

Caroline vertelt dat zij ontzettend veel heeft geleerd van het KIN-team, over hoe je mensen met zeer verschillende achtergronden in beweging krijgt om samen aan hetzelfde concrete doel te werken. “Als hardcore-bèta moest ik echt wennen aan de theateroefeningen en de vraag welke kleur je associeert met samenwerking, maar ik heb gezien hoe effectief het kan zijn.” 

Beter samenwerken, programmeren en financieren 

Het KIN heeft bij start de expliciete opdracht gekregen om nieuwe manieren te zoeken om samen te werken, klimaatonderzoek te programmeren en te financieren. Welke uitdagingen en kansen brengt dit met zich mee?

Michiel: "Het leukste vind ik dat we van NWO het mandaat hebben gekregen om een plek te zijn waar we mogen experimenteren en dat dat ook af en toe fout mag gaan. Ik vind dat getuigen van lef van onze bestuurders. En we steken ook regelmatig onze nek uit om iets nieuws te bereiken. Zoals bijvoorbeeld met de KIN-hubs, waarin we gezamenlijk met een groep klimaatcentra in het land verkennen hoe we transitiegericht klimaatonderzoek nog beter kunnen faciliteren en ontwikkelen.”

"We pakken een grote uitdaging heel praktisch en met enorm veel enthousiasme aan,” vertelt Derk. "Het blijft een uitdaging om dit goed zichtbaar te maken. Van de buitenkant lijkt onze aanpak misschien op het bestaande, maar fundamenteel doen we het echt anders: missie- en transitiegericht." 

“Wij geven richting,” gaat Michiel verder, “maar weten ook niet altijd precies hoe het moet: we zullen samen moeten ontdekken hoe we het werkend krijgen. Het nastreven van iets dat er nog niet is en waar iedereen nu nog anders over denkt maakt ons ook kwetsbaar. Gelukkig zien we dat deze houding over het algemeen erg gewaardeerd wordt. Ik hoop dat deze waardering vanuit de mensen ook behouden blijft als er eens iets faliekant mislukt. Dat zal namelijk heus wel een keer gaan gebeuren. En zo niet? Dan vind ik dat we te voorzichtig zijn." 

“Ik denk dat het een waanzinnig compliment is dat mensen van buiten de organisatie, Marcel Levi vertellen dat KIN zulk interessant werk levert,” vertelt Caroline. “Ik krijg de indruk dat we dingen doen die meer mensen binnen NWO ook zouden willen. Ik hoop dat NWO inderdaad die kant op beweegt."

De kracht van het KIN-team: ‘commons’

Het team van KIN is bevlogen, energiek en functioneert volgens Derk als een echte 'commons'. "Het team creëert collectieve waarde door elkaar te ondersteunen en individueel bij te dragen aan het collectief.”

"De mensen in ons team zijn echt geworven op hun ondernemende houding," gaat Michiel verder. "Door onze grootse opdracht en de mogelijkheden die daarbij komen kijken, hebben velen het gevoel dat we echt verschil aan het maken zijn. Ik ben erg trots op deze leuke mix van mensen waarvan bijna de helft parttime is gedetacheerd en toch volledig onderdeel van het team uitmaakt.” Caroline: "Het team is echt een team en toont ongelofelijk veel lef.” 

KIN over 10 jaar 

Als KIN haar 10-jarig jubileum heeft, welke droom hebben we dan met zijn allen waargemaakt?

"Dan zijn we nog volop bezig en op een veel grotere schaal," antwoordt Derk. "De duurzame en rechtvaardige toekomst zal nog iets langer duren, maar in tien jaar is het zichtbaar op die grootte van schaal. De kenniswereld is dan volop bezig met het onderzoeken, valoriseren, verspreiden, legitimeren en institutionaliseren van een nieuwe economie en overheid. En speelt tegelijkertijd een expliciete rol in het afbouwen en uitfaseren van fossiele en ongewenste economie."

Michiel: "We zien dan op een aantal plekken mensen die écht anders zijn gaan denken en doen en op regionaal niveau zien we de eerste klimaatrobuuste maatregelen geïmplementeerd."

"Ik hoop dat we dan hebben bijgedragen aan het passeren van een sociaal kantelpunt: hoe we bewuster moeten leven om klimaatverandering heel snel terug te dringen," vertelt Caroline.

Drie jaar KIN in één boek-, film- of songtitel 

Tenslotte: als je de afgelopen drie jaar in één filmtitel, boektitel of songtitel zou vatten, welke titel is dat en waarom?

Derk: "Ik zit nu in mijn hoofd met ‘Eindtijdfascisme’ van Naomi Klein, of de recente documentaires ‘How to Live on Earth’ of ‘Derek vs Derek’. Of de laatste plaat van IJSLAND maar ik kies toch voor de plaat van Sef die mij nog steeds kippenvel geeft en mij echt raakte, ook live, en dan is het nummer 'Oeps (te laat. De toekomst gaat niet door)' het meest logisch hier."

"Voor mij is dat het boek ‘The Ministry for the Future’,” vertelt Michiel. "Waarvan nu al de eerste fictieve voorbeelden realiteit zijn geworden. Ik hoop dat we met het KIN een bijdrage leveren om de mooie oplossingen voor de toekomst die aan het einde van het boek beschreven worden, dichterbij te brengen." 

Voor Caroline is drie jaar KIN te vatten in 'Daring Greatly van Brené Brown – titel naar een speech van Theodore Roosevelt (1910)' met daarin als belangrijkste boodschap: 

“Echte eer komt niet toe aan de criticus aan de zijlijn, maar aan degene die met bloed, zweet en tranen durft te strijden en te falen in de arena van het leven.”