Impossible Projects: wat als we financiering anders ontwerpen?

23 februari 2026

Wat beschouwen we binnen klimaatonderzoek als ‘onmogelijke’ ideeën of projecten om te financieren? En zijn sommige van deze ogenschijnlijk ‘onfinancierbare parels’ echt onmogelijk, of is het ons bestaande subsidiesysteem dat niet is toegerust op plannen die buiten de traditionele financieringskaders vallen maar wel nodig kunnen zijn voor kennisontwikkeling? Impossible projects onderzocht hoe we dit soort onderzoek wél mogelijk zouden kunnen maken, en hoe passende financiering eruit zou zien.

In het project ‘Impossible Projects‘ onderzocht een team vanuit het Klimaatonderzoek Initiatief Nederland (KIN), Foundation We Are, Jonas Torrens en Mattijs Taanman, hoe het financieringssysteem voor klimaatonderzoek ruimte kan maken voor meer transformatieve en transdisciplinaire vormen van kennisontwikkeling. Het resultaat is een nieuw rapport waarin dit ontwerp- en leerproces wordt vastgelegd.

Van onfinancierbaar idee naar ontwerpvraag

In plaats van met een traditionele subsidiecall is het project van start gegaan met een open oproep voor zogenoemde “unfundable gems”: ideeën die relevant en waardevol zijn, maar binnen het huidige systeem moeilijk of niet financierbaar blijken.

Er zijn 37 ideeën ingediend via een laagdrempelige audiopitch. Vijf daarvan zijn geselecteerd en verder uitgewerkt door de indieners. In een co-designsessie met een grote groep betrokken stakeholders, zowel onderzoekers als creatieven en financiers, is vervolgens via reversed engineering een omkering gemaakt: niet het idee aanpassen aan de regeling, maar de regeling ontwerpen rond het idee.

De centrale vraag tijdens de co-design sessie: Als we dit soort onderzoek wél mogelijk willen maken, hoe zou een passende financieringsvorm eruitzien?

Photo of four people talking while standing next to a board covered with notes and diagrams.

Foto’s door Barbara Medo

Als we dit soort onderzoek wél mogelijk willen maken, hoe zou een passende financieringsvorm eruitzien?

Photo of people attending a workshop, with several participants presenting at the front of the room.

Foto’s door Barbara Medo

Wat laat het rapport zien?

Het rapport brengt meerdere structurele spanningen in beeld:

Veel transdisciplinair en praktijkgericht onderzoek valt tussen bestaande financieringsstromen.
Procesgericht en langetermijnonderzoek past slecht binnen standaard output- en KPI-logica.
De definitie van wie als ‘onderzoeker’ telt en wat als ‘onderzoek’ geldt, is beperkter dan de maatschappelijke opgaven vragen.

Tegelijkertijd toont het project dat er veel verbeeldingskracht en bereidheid is om anders te denken over financiering. Door open calls, podcasts en co-creatie ontstond ruimte voor nieuwe taal, nieuwe coalities en alternatieve beoordelingscriteria.

Een uitnodiging tot verdere verkenning

Dit project biedt geen blauwdruk, maar een ontwerpbenadering. Het rapport presenteert concrete prototypes, aanbevelingen en mogelijke implementatieroutes. Van kleine experimenten binnen bestaande calls tot systeemniveau-samenwerking tussen fondsen. Deze formats kunnen de komende jaren verder worden ontwikkeld door KIN/NWO and subsidieorganisaties die nieuwsgierig zijn om meer adaptieve manieren van het ondersteunen van transdisciplinair en transformatief onderzoek te onderzoeken. Voor iedereen die betrokken is bij het vormgeven van onderzoeksfinanciering is dit een uitnodiging om mee te denken over wat nu nog ‘onmogelijk’ lijkt. En hoe dat anders kan. Het team van New Ways of Funding gaat door met blootleggen van nog onbekende wensen. Daarover volgt binnenkort meer informatie.

Blijf op de hoogte!

Via de maandelijkse KIN-nieuwsbrief kun je op de hoogte blijven van ontwikkelingen over dit project. Schrijf je onderaan de pagina in, als je nog niet op de lijst staat. Wil je op de hoogte gehouden worden van alle activiteiten omtrent Impossible Projects en het New Ways of Funding team en eventueel ook meedoen? Schrijf je hier in voor de speciale maillijst.