Startfase: een ‘deep dive’
In 2025 heeft het Klimaatonderzoek Initiatief Nederland (KIN) de eerste fase van het programma in Mozambique gelanceerd. In deze eerste fase voert een consortium van Mozambikaanse deskundigen een gezamenlijke deep dive uit om transitiepaden en systemische interventies voor rechtvaardig waterbeheer in een veranderend klimaat te verkennen. De resultaten van dit project worden gepresenteerd en gevalideerd tijdens een Crutzen workshop. Tijdens deze workshop wordt een kennis-in-actie agenda opgesteld, waarin we de transitietrajecten voor de volgende fase van het programma definiëren.
Op weg naar een transitie-narratief
De diepgaande analyse is bedoeld om inzicht te krijgen in bestaande systemen en padafhankelijkheden, mogelijke alternatieven en kansen voor verandering in kaart te brengen, en de structurele belemmeringen en stimulerende factoren aan te pakken die vooruitgang kunnen blokkeren of juist versnellen. Dit zal leiden tot een transitieverhaal: een gezamenlijk opgestelde verhaallijn die (1) het huidige (sociale, politieke, economische, enz.) watersysteem beschrijft en (2) trajecten en voorbeelden aandraagt om naar een nieuwe toekomst toe te werken. Met dit verhaal is de diepgaande analyse niet louter een analytische oefening; het is ook een gezamenlijk leerproces dat de agenda voor gezamenlijke actie ondersteunt.
Vervolgfase: naar actie
De tweede fase van het programma wordt naar verwachting aan het einde van 2026 gestart. In deze fase zullen transitiepaden worden verkend door middel van actiegerichte kennisprojecten. De transitiepaden die in de eerste fase in de kennis-in-actie agenda zijn gedefinieerd vormen de basis voor deze projecten.
Crutzen workshop 18 juni in Maputo
“Onze ogen zijn gesloten. We staan met 50 mensen in een kring buiten in de tuin naast de conferentiezaal. Er waait een zacht briesje terwijl de stem van Ana Magaia, een beroemde Mozambikaanse kunstenares, ons leidt naar onze grootmoeders. Er verschijnt een beeld van haar terwijl ze een emmer water draagt. Wat was de waarde van water voor onze voorouders? Wat zou het kunnen betekenen voor onze kinderen?”
Dit was slechts één van de vele bijzondere momenten tijdens de Crutzen workshop op 18 juni over het opstellen van een agenda in Maputo.
De afgelopen maanden heeft een divers projectteam van Mozambikaanse deskundigen gewerkt aan een transitieanalyse van de watersector in Mozambique. Vanuit een systemische invalshoek hebben zij in kaart gebracht hoe de huidige structuren onder druk staan door klimaatverandering. En wat er onder de oppervlakte (sociaal, economisch, cultureel, politiek, enz.) moet worden aangepakt om vooruitgang te boeken.
Tijdens de Crutzen-workshop presenteerde het team zijn bevindingen. Samen met een groep toegewijde professionals uit verschillende disciplines bespraken we hoe de uitkomsten aansluiten bij hun eigen realiteit. En hoe we acties kunnen ontwikkelen die systemische verandering teweegbrengen.
Wat we deze dag hebben ervaren:
· Open discussies tussen jongeren, ervaren academici en praktijkmensen.
· Reflectie en de bereidheid om te leren van wat tot nu toe niet heeft gewerkt.
· Enthousiasme om betrokken te blijven en een coalitie van gelijkgestemden te vormen.
· Leiderschap om een ‘kennis-in-actie’-agenda vorm te geven die echt een verschil maakt.
· Beweging door de kennis van mensen te verbinden met hun hart en toewijding.
Een groot applaus voor het projectteam (Dinis Juízo, Alda Salomão, Clemêncio Nhantumbo, Genito Maure, Nícia Giva, André Machava) en iedereen die heeft bijgedragen aan de workshop (Ana Magaia, Gércia Biza, Olga Mufanequisso, Katrien van Krieken, Azinaida Macomole).
Benieuwd naar meer? Binnenkort delen we de transitieanalyse en onze volgende stappen. Voor vragen kun je contact opnemen via KINglobal@nwo.nl.
Programmacommisie Global Transitions
Om de kwaliteit van de activiteiten binnen de programmalijn Global Transitions te waarborgen, adviseert een programmacommissie van internationale deskundigen het KIN over haar activiteiten. De commissie fungeert als kwaliteitswaakhond voor de programma’s en richt zich daarbij zowel op de wetenschappelijke en maatschappelijke kwaliteit als op de potentiële impact van de activiteiten. De programmacommissie vertegenwoordigt een breed scala aan nationale en internationale kennis en expertise uit diverse sectoren. Lees meer over de programmacommissie Global Transitions op onze blog.
